Chitragupta
"मीच माझा चित्रगुप्त" हे शीर्षक मानवी चेतना आणि कर्माच्या सिद्धांतावर भाष्य करणारे एक आध्यात्मिक आणि मनोवैज्ञानिक विश्लेषण आहे. या विधानात पारंपारिक कथेतील चित्रगुप्ताला मानवी अंतरंगात चालणारी 'अखंड प्रक्रिया' म्हटले आहे. लेखकाच्या मते, "चित्र" म्हणजे आपल्या चेतनेत कोरली जाणारी प्रत्येक प्रतिमा आणि अनुभव, तर "गुप्त" म्हणजे या सर्व नोंदी आपल्या अंतरंगात गुप्तपणे साठवल्या जाणे. हे विश्लेषण कर्माचा नियम म्हणजे शिक्षा नसून तो 'कारण आणि परिणामाचा नियम' असल्याचे स्पष्ट करते. प्रत्येक कृती मनात ठसा उमटवते, जो पुढे विचार, सवय आणि स्वभाव बनतो. म्हणूनच, आपण जगाला फसवू शकत असलो तरी स्वतःच्या चेतनेला फसवू शकत नाही. आपल्या आतला चित्रगुप्त कोणत्याही पक्षपाताशिवाय प्रत्येक गोष्टीची नोंद ठेवत असतो. स्वर्ग आणि नरक हे मृत्यूनंतर मिळणारे पत्ते नसून ते आपल्या चेतनेत रोज निर्माण होणाऱ्या अवस्था आहेत, असे लेखकाचे मत आहे. शांत मन आणि स्वच्छ निर्णय ही स्वर्गाची स्थिती आहे, तर अपराधीपणा आणि अंतर्गत संघर्ष हा नरक आहे. देव हा न्यायाधीश नसून तो साक्षी आहे, आणि आपली चेतनाच कर्माची नोंद ठेवून आपले व्यक्तिमत्त्व घडवते. शेवटी, प्रत्येक व्यक्ती स्वतःच्या चेतनेद्वारे आपले नशीब, स्वर्ग आणि नरक निर्माण करते, हेच या सिद्धांताचे सार आहे.